Bionluk Kurucusu Utku Subakan: “Çoğu girişimimde başarısız olmama rağmen, girişimciliği bırakmak hiç aklımdan geçmedi.”

“Girişimciliğe çok ufak yaşlarda başladım ama ilk başladığımda girişimciliğin hayatımın bir parçası olacağının hiç farkında değildim. 12 yaşındayken Ramazan Ayı’nda elimde tepsiyle sokak sokak gezerek “iftarlık pide” şeklinde bağırmak suretiyle yaptığım satış denemelerimle başlayan bu yolculuk, üniversiteyi 11 senede (1999-2010, İTÜ Gemi İnşaatı Fakültesi) bitirmeme neden oldu. Birçok giriştiğim işte başarısız oldum. Ebay’de tüccar olarak başladığım yeni ekonomi girişimlerimin içinde, 5-6 e-ticaret sitesi, 1 müzik stüdyosu (prova+kayıt ve seslendirme), 1-2 tane SaaS girişim denemesi de vardı.

Çoğu girişimimde başarısız olmama rağmen, girişimciliği bırakmak hiç aklımdan geçmedi. Evet, başarısızlık girişimciliğin doğasında var. İstatistiksel açıdan bakıldığında da, her yeni açılan girişimin ilk üç sene içinde kapanıyor olma olasılığı oldukça yüksek. Tüm bunların bilincinde olmama rağmen her seferinde yeni bir şeylere girişiyordum. Bunun tek nedeni ise otonomiydi. Neyi, nerede, kiminle, ne zaman ve nasıl yapacağıma kendim karar veriyor olabilmem beni girişimci yaptı. Her başarısızlıktan sonra gelecekteki en büyük korkum bunu kaybedecek olmam oldu.
“Başarılı bir girişimci, daha önceki başarısızlıklarından ders alabilen birisidir.” gibi bana çok romantik gelen bu lafı elbet duymuşsunuzdur. Ama başarısızlığın gerçek tadı böyle olmuyor. Başarısızlık çok berbat bir şey. Başarısız olduğunuz an, bir sonraki girişiminizde burada yaptığınız hataları tekrarlamayacağınız ve başarısız olma olasılığınızı düşürebileceğiniz aklınıza gelmiyor. Uykusuz geceler, yazdığınız ve çöpe gidecek on binlerce satır kod geliyor aklınıza. Otonomiyi kaybetme korkusu da tarifi imkansız bir stres yaratıyor. Üstelik bir sürü para da kaybetmiş oluyorsunuz. Bu durumdan sonra tekrar ayağa kalkıp devam etmek çok zor oluyor ama gerçekten içinizde o girişimcilik ruhu (otonomiyi kaybetme korkusu) devreye girip pes etmemenizi sağlayabilirse yeni bir şeye başlıyorsunuz.”

Bionluk Kurucusu Utku Subakan: “Çoğu girişimimde başarısız olmama rağmen, girişimciliği bırakmak hiç aklımdan geçmedi.”

“Ders alma ve tecrübe demişken, ben kendi açımdan onlarca başarısız girişimin 5 ortak nedenini de şu şekilde sıralayabilirim.

1) Her seferinde kontrol edemediğim yüzlerce durum vardı.
2) Oyunun kurallarını bilmiyordum ve araştırma gereği duymuyordum. Türk Ticaret Kanunu bilmeden, okumadan ticaret yapmaya çalışmak buna örnek gösterilebilir. Ayrıca lisansız yazılım kullanımı, kullanım hakkı sizde olmayan stock görsel kullanımı vb. durumlar da başınıza iş açabilir. Ben hiç bunları umursamazdım. “Beni nerden bulacaklar ya” diye düşünürdüm hep. Ta ki Adobe’ye dünya kadar tazminat ödeyene kadar.
3) Yeterince işi tanımadan, araştırma yapmadan her seferinde önce uygulamaya geçtim. Ölümcül bir hata. En pahalı süreç olan müşteri oluşturmayı (Customer Creation) en önce yapmaya çalışmak. Önce müşteriyi keşfetmeden, onların sorunları anlamadan (Customer Discovery) ve kendi çözümünüzü test etmeden (Customer Validation), müşteri bulmaya çalışmam çoğu girişimimi öldüren şey oldu. Bazılarında sorunu ve çözümü bulmuştum ama olmayan müşteriyi yaratmak için o kadar para harcamıştım ki, işe devam etmek için yeterli finansal kaynağım kalmamıştı. Bunu şöyle düşünün. Çok zekice ve kimsenin aklına gelmeyen bir fikriniz var, hemen bunu ürüne dönüştürüyorsunuz. Mesela bir e-ticaret sitesi olsun. Fikrinize o kadar eminsiniz ki site biter bitmez, Facebook ve Adwords reklamlarına abanıyorsunuz. Doğal olarak yeterince müşteri gelmiyor. Halbuki reklamlara başlamadan önce, ürünü, müşteri ihtiyacını ve sizin çözümünüzü test edebileceğiniz bir çok yöntem var. Tüm başarısız girişimlerimde bu öğrenmeyi daha ucuz ve daha efektif yolla yapabilirdim.
4-) Reklam vermenin (paid acquisition) sürdürülebilir ve tekrar edilebilir olduğunu zannediyordum. Örneğin 100TL bir kampanya oluşturdunuz 10 ürün sattınız. Hemen 1000TL’lik reklam vererek 100 ürün satabilirim sanıyorsunuz. Maalesef bu böyle olmuyor. Reklam ölçeklenebilir değil. Daha kötüsü sürdürülebilir de değil. 100TL vererek 10 ürün sattınız diyelim. 2 hafta sonra yine 100TL vererek 10 ürün satamıyorsunuz. Dijital Reklam dünyası çok ilginç bir dünya. Sürekli değişiyor. Bu dünyaya bir kere girdiniz mi çıkmanız çok zor. Halbuki girişiminiz için çok daha önemli olan şeyler var. Artı sizi tembelliğe itiyor. Genel sorunları anlamak ve organik olarak nasıl büyürüm sorusunu sormak yerine, basarım parayı gelsin trafik maalesef işe yaramıyor. Girişiminiz başarılı değilse, birinci nedeni reklam bütçenizin olmaması kesinlikle değildir. Sorunu başka yerlerde arayın. Mümkünse çok az reklam verin. Ve reklam bütçeniz hiçbir zaman sizi zorlayacak miktarlarda olmasın. Önceliğiniz her zaman gerçek müşterinizi keşfetmek olsun.
5-) Hiçbir zaman tek işle ilgilenmedim. Sürekli birden fazla girişimi bir arada götürmeye çalıştım. Ve her seferinde sonuç hüsran oldu. “Bir koltukta iki karpuz taşınmaz.” atasözü sanırım demek istediğimi çok net açıklıyor.
Henüz başarılı bir girişimim olmadı ve ama başarısız bir girişimcinin gözünden, başarı için 3 unsuru sıralayabileceğimi zannediyorum.
1) Okuduğunu anlama yeteneği.
2) Hemen vazgeçmeme. Karşınıza çıkan ilk büyük engelde bu işten vazgeçerseniz maalesef başarılı olamıyorsunuz.
3) Şans!
Moralinizi bozmak gibi olmasın ama şans bu işin doğasında bu var. Eğer şansınız yoksa, o girişimde başarılı olma olasılığınız çok düşük. Bu demek değil ki Google, Facebook sadece şanslıydı. Onlar önce yapmaları gereken şeyleri yaptılar. Ve sonra şanslı oldukları için birer süper girişim oldular. Yazı/tura atmaya başlamadan önce o aşamaya gelmeniz gerekiyor. Bu aşamaya gelmek için okuduğunu anlayabilmeniz, sürekli kendinizi ve ekibinizi geliştiriyor olabilmeniz gerekiyor. Ayrıca karşınıza çıkan büyük engellere takılmayıp vazgeçmemeniz gerekiyor. Tüm bunları yaptıktan sonra iş yazı/tura atmaya kalıyor. Sürekli yazı geliyorsa da vazgeçmeyin, bir gün mutlaka tura gelecek. Bol şanslar!”

Are You an Investor?

Click and Learn

Do You Have a Project?

Start Your Application Now!