Fongogo Kurucu Ortaklarından ve BIC Angels Melek Yatırımcılarından Ali Çebi’den Kitlesel Fonlama Üzerine

Kitlesel fonlama kitlelerin küçük yada büyük desteklerle, bireylerin, şirketlerin ve sivil toplum kuruluşlarının kaynak arayışlarını gerçekleştirmelerini sağlamaları anlamına gelir. Bu destekler karşılığında – uygulanan modele göre – proje sahipleri katkıda bulunan kişilere çeşitli ödüller, girişiminin karından veya hissesinden pay yada faiz ödemesi taahhüttü verirler.

Dünyada kitlesel fonlamanın dijital ortamda üne kavuşması 2005 ve 2006 yıllarında peer-to-peer yada marketplace lending (borç) modeliyle işleyen Prosper ve Lending Club isimli platformlar ile oldu. Bu platformlarda şahıslar bankalara ulaşımı olmayan diğer şahıslara ve kobilere kitlesel borç verebilmeye başladılar. Bugün sık sık sosyal medyada duyduğumuz ve haberlerden okuduğumuz milyon dolarlık projeler ise 2008 ve 2009 yıllarında ödül bazlı Kickstarter ve Indiegogo platformları ile mümkün oldu. Bu iki modeli hisse bazlı yatırımcıların platformlar üzerinden şirketlere pay karşılığı yatırım yaptıkları platformlar takip etti. Görüldüğü üzere ilk başta tek tip modelleri görebildiğimiz bu siteler, zaman içinde çoğalarak çok farklı taleplere ve ihtiyaçlara da hitap eder oldu.

Fongogo Kurucu Ortaklarından ve BIC Angels Melek Yatırımcılarından Ali Çebi’den Kitlesel Fonlama Üzerine

Kitlesel fonlama (bir diğer ismiyle alternatif finansman) günümüzde dört model üzerinden gerçekleşmektedir: ödül bazlı, hisse bazlı, borç bazlı, bağış bazlı. Dünyadaki kitlesel fonlama hacmi 2013 yılında 12 milyar dolar iken 2015 yılında bu rakam 146 milyar dolara yükselmiştir. Bugüne kadar yaklaşık 1250 kitlesel fonlama platformu üzerinden 2.3 milyon kadar fon almış proje bulunmaktadır. Bu platformların %72si Kuzey Amerika’da, geriye kalanlar Avrupa ve diğer bölgelerdedir. Fonlanan projelerin %71i ödül ve bağış bazlı, %14ü borç bazlı ve %15i hisse bazlıdır. Dolar hacmi olarak bakıldığında en büyük pazar borç bazlı olup bunu bağış ve ödül bazlı projeler takip etmektedir. Hisse bazlı model daha yeni olduğundan pazar payı küçüktür fakat büyüme hızı diğer modellerin üzerindedir. Avrupa’da bir çok ülkede bir kaç yıldır kitlesel fonlama mevzuatı olmasına rağmen Amerika’da Jobs Act çerçevesinde gerçek anlamda kitlesel fonlama yapılmasını sağlayan mevzuat yeni yürürlüğe girmektedir.

Türkiye’deki kitlesel fonlamanın tarihi yaklaşık beş yıl kadar. Günümüzde operasyonel olan platformlar kitlesel fonlamanın ödül ve bağış bazlı modellerini kullanmaktadırlar. Ülkemizde bugüne kadar gerçekleşmiş kitlesel fonlama hacmi 1.5 milyon TL’ye yakındır. Bu hacmin yaklaşık 800.000tllik kısmı Fongogo üzerinden gerçekleşmiş olup bugüne kadar 200 e yakın proje yayına alınmış ve 48 proje başarıya ulaşmıştır.

Fongogo ödül bazlı çalışan bir sistemdir. Proje sahibi projesini paylaşırken belirttiği miktarın karşılığında bir ödül vermektedir yani bir nevi “ön-satış” yaparak aradığı kaynağı bulmaya çalışmaktadır. Proje sahipleri projeleri yayına alındıktan sonra üç aya kadar olan kampanya sürecinde projelerini çevrelerine sosyal medya ve mailing yoluyla duyurup hedefledikleri bütçeye ulaşabilmek için destek toplarlar. Fongogo’nun kaynak arayışında olanlara sağladığı faydalar aşağıdaki gibidir

  • Fonlama süresinin kısalması ve dijital ortamda daha fazla destekçiye ulaşmak
  • Piyasaya sürülmemiş bir ürün yada servis hakkında kitlelerden geri bildirim alma ve gerekirse üründe/serviste değişiklik yapma
  • Pazara giriş için hazırlanan bir ürün yada servisin ön satış modeliyle ürün ya da servis ortaya çıkmadan müşteri kitlesinin oluşması – bu özellikle ileride melek ya da VC yatırımı almak isteyen girişimciler için çok önemli bir referans oluyor

Hazine, dünyadaki kitlesel fonlama mevzuatlarını inceleyip özellikle Avrupa ülkelerinde çıkan mevzuatların sentezi olan ve hisse bazlı kitlesel fonlamayı düzenleyen bir kanun çıkarma yolunda. Mevzuatın yatırım fırsatlarını sadece nitelikli yatırımcılara değil kitlelere de açacağından dolayı sektörün hızla büyümesini bekliyoruz ve kanunun çıkmasıyla beraber hisse bazlı modelimizi hayata geçirmeyi planlıyoruz.

Are You an Investor?

Click and Learn

Do You Have a Project?

Start Your Application Now!